Error showing flash-object.
NL |  FR |  DE |  EN

Verzamelhandschrift rederijkerskamer De Roode Roos, of register Coemans, als topstuk erkend

Deze merkwaardige papieren foliocodex, begonnen in 1611 door Renier Co(e)mans, gebonden in een stevige leren band, telt 316 bladzijden en bevat veertien toneelstukken uit het 16e en 17e eeuwse repertoire van de Hasseltse rederijkerskamer De Roode Roos. Het gaat om zeven historiaelspelen (dramatiseringen van verhalende stof, ontleend aan de klassieke oudheid of de Bijbel), die door De Roode Roos opgevoerd zijn tussen 1588 en 1670, meestal ter gelegenheid van Hasselt Kermis. Naast de zeven historiaelspelen bevat het register nog zeven andere spelen: drie gewone zinnespelen, één proloog en drie spelen van de Brabantse rederijker Jan Baptist Houwaert. Het Register Coemans is daarmee één van de rijkste verzamelhandschriften met dramatische literatuur uit de rederijkerstijd en biedt na de verzameling van de Haarlemse kamer Trou Moet Blijcken de grootste collectie Bijbelse rederijkersspelen.

Dit verzamelhandschrift geeft een volledig beeld van het repertorium van een rederijkerskamer in een langere periode (1588 – 1670), wat bijzonder zeldzaam is. Bovendien is de Hasseltse bundel de belangrijkste bron voor het volkstalig Bijbels toneel in de Zuidelijke Nederlanden in de vroegmoderne tijd. Aangezien het over een overzicht van verschillende toneelstukken en genres gaat binnen een welomlijnde tijdscapsule en binnen de (lokale) context ven aan bepaalde rederijkerskamer, heeft het ook cultuurhistorische ijkwaarde en is het van belang voor ons collectief geheugen.

Persbericht 

Soms kan je zelfs in het Belgisch Staatsblad goed nieuws lezen. 

Zo staat er op pagina 82346 (!) van 25 oktober 2013 een besluit van Vlaams cultuurminister Joke Schauvliege dat, na de beroemde monstrans van Herkenrode, een nieuw topstuk toevoegt aan het roerend erfgoed van Hasselt.

Sinds 2003 bestaat een decreet “houdende de bescherming van het roerend cultureel erfgoed van uitzonderlijk belang in Vlaanderen”. Het gaat om cultuurgoederen die omwille van hun bijzondere betekenis niet mogen verloren gaan en dus speciale bescherming verdienen. Een voorwerp dat op de topstukkenlijst staat, mag niet buiten Vlaanderen gebracht worden zonder toestemming van de minister.

Na advies van een panel van deskundige taalhistorici staat nu ook het “Register Coemans” uit 1611 op de lijst van Vlaamse topstukken.

In dit  handschrift, eigendom van de rederijkerskamer De Roode Roos, staan de teksten van 14 toneelstukken die de Hasseltse rederijkers opvoerden tussen 1565 en 1670, in totaal meer dan 18.000 versregels.

Volgens het besluit van de minister gaat het om “…één van de rijkste verzamelhandschriften met dramatische literatuur uit de rederijkerstijd” en geeft het  “…een volledig beeld van het repertorium van een rederijkerskamer in een langere periode, wat bijzonder zeldzaam is. Bovendien is de Hasseltse bundel de belangrijkste bron voor het volkstalig Bijbels toneel in de Zuidelijke Nederlanden in de vroegmoderne tijd.”  Het register heeft volgens de specialisten die het onderzochten ook  “…een cultuurhistorische ijkwaarde en is van belang voor ons collectief geheugen.”

Het register wordt sinds 1991 bewaard in Het Stadsmus en zal er worden tentoon gesteld.

 Foto's: Roland Hermans